Məhəmməd Füzuli

Məhəmməd Füzuli 1494-cü ildə İraqın Kərbəla şəhərində ruhani ailəsində dünyaya göz açıb. İbtidai təhsilini atasından aldıqdan sonra dövrünün tanınmış alimlərindən dərs alaraq fəlsəfə, astronomiya, məntiq və tibb elmlərini dərindən mənimsəyib. O, ana dili olan Azərbaycan türkcəsi ilə yanaşı, ərəb və fars dillərini də mükəmməl öyrənərək hər üç dildə ölməz əsərlər yaradıb.
Füzuli, yaradıcılığının böyük bir hissəsini Bağdad və Kərbəla kimi mədəniyyət mərkəzlərində keçirib. 1534-cü ildə Bağdad Səfəvilərdən Osmanlıların tərkibinə keçdikdə, Sultan Süleyman Qanuniyə məşhur qəsidələrini təqdim edib. Lakin saray mühitindəki ədalətsizlikləri görərək məşhur "Şikayətnamə" əsərini qələmə alıb və bununla Azərbaycan ədəbiyyatında bədii nəsrin və satiranın ən kəsərli nümunəsini yaradıb.
1537-ci ildə tamamladığı "Leyli və Məcnun" poeması ilə Şərq poeziyasında bu mövzunu fəlsəfi-psixoloji zirvəyə daşıyıb. 1540-50-ci illərdə yazdığı "Hədiqətüs-süəda", "Rindü-Zahid" və "Səhhət və Mərəz" kimi əsərləri ilə həm klassik poeziyada, həm də alleqorik nəsrdə köklü dəyişikliklər edib.
Məhəmməd Füzuli 1556-cı ildə Kərbəlada baş verən taun epidemiyası zamanı dünyasını dəyişib və öz vəsiyyətinə əsasən həzrət Hüseynin məqbərəsinin yaxınlığında dəfn olunub.